Với chúng tôi, ở Phú Quốc này, hòn đảo thật sự không được khám phá trên bản đồ mà ở khúc quanh của một con hẻm thơm mùi cá nướng, ở một chiếc thùng gỗ đang lặng lẽ ủ men, ở nụ cười của người hàng xóm đón bạn như đón một người anh em họ. Ở bờ biển phía tây, cách bãi biển ba phút, chúng tôi đã học cách yêu hòn đảo này vì những chợ đêm, những truyền thống còn sống động và cái thời gian cứ giãn ra nổi tiếng của nó. Đây là những gì chúng tôi chia sẻ từ cuốn sổ tay địa chỉ của mình, như kể cho một người bạn ghé ngang qua.
Chợ đêm Dương Đông, quanh Dinh Cậu
Cách khách sạn khoảng mười lăm phút, chợ đêm Dương Đông trải dài quanh hòn đá và đền Dinh Cậu, ngôi miếu nhỏ tọa trên đá canh giữ cho những người đi biển. Buổi tối, các lối đi bừng lên: hải sản nướng mà bạn chọn bằng ánh mắt, đồ ăn đường phố nghi ngút khói, ánh đèn và tiếng ồn ào vui tươi. Chúng tôi đến với cái bụng đói và đôi mắt tò mò, đó là sân chơi yêu thích của chúng tôi cho một bữa tối giản dị. Còn những tối chưa có kế hoạch, chợ đêm Sonasea trên bờ biển Bãi Trường chỉ cách nhà 3 phút đi bộ.
Mẹo của người trong cuộc: cùng một khu phố mà sống hai lần. Buổi sáng, chúng tôi ghé chợ cá để xem mẻ cá trong ngày cập bến, hòn đảo trong dáng vẻ nguyên sơ, trước khi đám đông thức giấc. Buổi tối, chúng tôi quay lại để tận hưởng chợ đêm và bầu không khí của nó. Tính khoảng mười lăm phút từ bờ biển phía tây bằng xe máy, taxi hay Grab. Giá cả trả bằng đồng và thay đổi nhanh, chúng tôi luôn hỏi trước một ngày.
Ở đây, bạn không đi thăm một khu chợ, bạn hơi lạc lối vào trong nó. Đó chính là bước vào hòn đảo qua đúng cánh cửa.
Nước mắm, báu vật của đảo
Nếu chỉ được giữ lại một hương vị của Phú Quốc, thì đó sẽ là nước mắm, thứ nước chấm biểu tượng của đảo. Đây không phải là một gia vị như bao thứ khác: đó là sản phẩm đầu tiên của Đông Nam Á giành được Chỉ dẫn địa lý được bảo hộ (IGP/AOP) của Liên minh châu Âu, vào năm 2012. Nói cách khác, một sự công nhận chính thức rằng hương vị ấy không nơi nào khác làm ra được.
Bí quyết nằm ở sự kiên nhẫn. Người ta ủ cá cơm với muối, trong những chiếc thùng gỗ lớn, suốt 12 đến 18 tháng. Thành phẩm trong hơn và dịu hơn nhiều loại nước mắm công nghiệp. Chúng tôi rất thích đưa khách đến ngửi mùi ở những nhà thùng này và ra về với một chai: đó là món quà chân thật nhất mà bạn có thể mang về từ đảo. Nếm tại chỗ, rồi cất vào vali.
Lời khuyên của nhà: cứ hỏi chúng tôi ở quầy lễ tân, chúng tôi sẽ chỉ cho bạn một nhà thùng nước mắm và vui lòng thu xếp chuyến đi. Đó là kiểu vòng đường mà lần đầu bạn khó tự tìm ra.
Tiêu, sim và ngọc trai
Phú Quốc còn là một kho báu của những đặc sản ít được biết đến hơn. Tiêu Phú Quốc nổi tiếng về độ nồng và rất dễ mang về. Rượu sim, chưng cất từ những trái sim mọc trên đảo, được nhấm nháp như một thức uống tiêu vị: ngọt, hơi hoang dã, rất địa phương. Hai món quà kể về vùng đất nơi đây hay hơn cả một tấm bưu thiếp.
Rồi còn có biển, nơi cũng ban tặng những viên ngọc trai. Bạn có thể ghé thăm các trại ngọc trai để hiểu một viên ngọc ra đời thế nào, từ con trai đến món trang sức. Giữa tiêu, sim và ngọc trai, ta có được một bộ ba đáng yêu cho những ai thích mang về một mảnh của đảo. Ở đây cũng vậy, giá cả thay đổi: chúng tôi hỏi trước một ngày và không vội vàng.
Sống chậm, theo cách người địa phương
Điều đã thay đổi chúng tôi nhiều nhất, cả Adèle và tôi, chính là nhịp sống của đảo. Ở đây, người ta "sống chậm". Khi ai đó nói với bạn năm phút, nó có thể có nghĩa là hôm nay, ngày mai, hay khi nào có thể. Lúc đầu thì bối rối, rồi sau đó nó trở thành một sự giải thoát. Ta buông chiếc đồng hồ, thuận theo dòng chảy, và hòn đảo lo phần còn lại.
Món quà đẹp nhất chính là sự đón tiếp. Những người cộng sự và hàng xóm của chúng tôi đã đón chúng tôi như người trong gia đình, và đó chính là tinh thần mà chúng tôi cố gắng gìn giữ tại nơi của mình. Vậy nên khi nâng ly, Cyril nâng cốc với câu chúc mà chúng tôi đã học được: "Một Hai Ba, yô !". Sống chậm ở đây không phải là lãng phí thời gian: đó là cuối cùng cũng thật sự sống nó.
Câu hỏi thường gặp
Chợ đêm Dương Đông cách bao xa?
Tính khoảng mười lăm phút từ khách sạn, ở bờ biển phía tây, bằng xe máy, taxi hay Grab. Chúng tôi có thể giúp bạn thu xếp chuyến đi ngay tại quầy lễ tân.
Chợ chỉ họp vào buổi tối thôi phải không?
Cùng một khu phố, quanh hòn đá Dinh Cậu, sống hai lần: buổi sáng cho chợ cá, buổi tối cho chợ đêm và đồ ăn đường phố. Chúng tôi khuyên bạn nên trải nghiệm cả hai.
Điều gì khiến nước mắm Phú Quốc đặc biệt đến vậy?
Nó được làm từ cá cơm ủ với muối trong thùng gỗ suốt 12 đến 18 tháng, trong hơn và dịu hơn. Đây là sản phẩm đầu tiên của Đông Nam Á được bảo hộ bằng IGP/AOP của châu Âu, từ năm 2012.
Có thể mang về những món quà gì từ đảo?
Nước mắm, tất nhiên rồi, nhưng còn có tiêu Phú Quốc, rượu sim (làm từ trái sim) và ngọc trai từ các trại ngọc. Giá cả thay đổi, hãy nhớ hỏi trước một ngày.
Cyril và Adèle, hai người Pháp đã chọn Phú Quốc làm nhà. Adèle, sinh ra ở Sài Gòn, gắn bó với ngành khách sạn từ năm 15 tuổi; Cyril, một người sành ăn và ham khám phá, thích đi đây đó. Tại Cybade, chúng tôi đón tiếp bạn như người nhà, và mọi địa chỉ trong Nhật ký đều do chính chúng tôi trải nghiệm.
